Tanrı'nın varlığı

Felsefi terminolojide, Tanrı’nın varlığı problemi, tanrı ontolojisinin bilgi kuramı ile ilgilidir. Bilgi kuramı, epistemoloji, bilgiye olan yaklaşımı doğru bilgiye nasıl ulaşacağını inceler. Ontolojiyse, varlık-yokluk konuları üzerindeki argümanlardan oluşur. Yani, tanrı ontolojisinin bilgi kuramı, Tanrı’nın var olup olmadığı konusunda nasıl akıl yürüteceğimiz üzerindedir. Tanrı’nın varlığı konusunu tartışmak, birçok felsefi problemi beraberinde getirir. Temel bir problem, evrensel olarak kabul gören bir Tanrı tanımının yapılmamasıdır. Bazı Tanrı tanımlamaları o  şekildedir ki, tanıma uyan bir şeylerin varlığı kesindir, öte yandan, bazı tanımlar özçelişkilidir. Tanrının varlığını destekleyen argümanlar genellikle metafiziksl, ampirik, tümevarımsal ve öznel şekildedir.

1-Tanrının varlığını kabul edenler
Teizm; Bütün varlıkların yaratıcısı olab bir tanrının var olduğuna inanmaktır. Bu yaklaşıma göre tanrı dünya ve insanlar ile sürekli ilişki içerisindedir. Teizm dar anlamda tek bir tanrıya inanmak anlamına gelen monoteizme eşitlenir. Monoteizm tek bir tanrıya inanmak, politeizm ise birden fazla tanrıya inanma anlayışıdır. Tanrının varlığını kabul eden diğer inanışlar deizm, panteizm ve pan-enteizmdir. Teizmi bu inançlardan ayıran nokta, tanrının insanlara din gönderdiğine inanılmasıdır. Bu sebeple teizmde tanrı dışında peygamber, kutsal kitap, vahiy, melek, cin, şeytan, ibadet, sevap, günah, kıyamet, ahiret, cennet, cehennem ve kader gibi kavramların hepsi yer alır. 
Teist düşünürler Tanrı’nın var oluşunu akıl yoluyla açıklamak ve temellendirmek için bazı kanıtlar geliştirmişlerdir. Bu kanıtların başlıcaları:

Ontolojik Kanıt: Bu kanıtın temelinde Tanrı ” kendisinden daha mükemmeli tasarlanamayan” varlıktır, düşüncesi vardır. Bu kanıt Tanrı’nın var oluşunun en yüksek varlık olarak tanrı tanımından zorunlu olarak çıktığını kabul eder.

Kozmolojik Kanıt: Kozmolojik kanıt Evren’in varlığından Tanrı’nın varlığına gitmeye çalışan kanıttır. Bu kanıtın temelinde nedensellik ilkesi yatar. Kendisiniin nedeni olmayan varlık tanrıdır. Nedenler zincirini başlatan varlıktır.

Düzen ve Amaç Kanıtı: Bu kanıt doğal dünyaya baktığımızda her şeyin kendi işlevini yerine getirecek şekilde en ince ayrıntısına kadar düzenlenmiş ve ayarlanmış olduğunu göreceğimizi belirtir. Bu da düzenleyen taanrının varlığının kanıtıdır. Kindi, İbn Rüşd, Isaac Newton, Şihabeddin Sühreverdi ve daha birçok filozof önemli savunucularıdır. 

Deizm: Deizm iki temel ilkeye dayanır. Tanrı vardır, ama Evren’e hiçbir müdahalesi olmayan bir varlıktır. İnsan akla ve bilime güvenmelidir. İnsan Evren’i akıl ve bilimin ilkelerine göre açıklayabilir. Bu sebeple Deizm’de Tanrı dışında Teizm’de yer alan dinsel kavramların hiçbiri yer almaz. Aristotales, J. Locke, J.J. Russeau, Voltaire önemli temsilcileridir. 

Panteizm: Tanrı-Evren ikiliğini reddeder, Tanrı’nın her şeyi içerdiğini dolayısıyla doğanın ve insanın bağımsız varlıklar olmadığını öne süren bir yaklaşımdır. Panteizm’e göre Tanrı ve Evren bir bütündür. Spinoza, G. Bruno temsilcileridir.

Panenteizm: Panteizm’de olduğu gibi Evren’in kendisinin Tanrı olduğunu, panteizmden farklı olarak ilk devindirici olan tanrının Evren ve tüm varlıkları özünden yarattığı ve Evren’e aşkın, Evren’in bilincinde mutlak ve değişmez bir varlık olarak egemen olduğu inancıdır. Panteizmde her şey Tanrı’dır. Panenteizmde ise, her şey Tanrı’dan sudur etmiştir (oluşmuştur). Ruhun tek amacı, oluştuğu Tanrı’ya dönmektir. Bunun da yolu tek evrensel yasa olan evrim/tekamül’den geçmektir.

2-Tanrı’nın varlığını kabul etmeyenler
Ateizm (Tanrıtanımazlık): Tanrı’nın varlığını reddedenlerin görüşleri ateizm kavramı ile açıklanır. Ateistler tanrının varlığını redderderken şu kanıtları kullanırlar:
Kötülük Kanıtı:  Tanrı olsaydı kötülük olmazdı. Evren’de bir kötülük mevcutsa tanrının varlığından söz edilemez.
Madde Kanıtı: Madde olduğuna göre maddi olmayan bir tanrının varlığından söz edilemez.
Toplum Kanıtı: Hayata düzen veren tanrı değil toplumun kendisidir şeklindeki düşünceyi kabul ederek tanrıyı reddeden anlayıştır.

3- Tanrı’nın varlığından veya yokluğunun billinemeyeceğini öne sürenler
Agnostizm (Bilinmezcilik): Bizim tanrıya ilişkin bir bilgiye sahip olamayacağımızı, dolayısıyla var olduğunun da var olmadığının da kanıtlanamayacağını savunan öğretinin adıdır.

Yorumlar

Deneyimini paylaş

Yorum yapmak ve fotoğraf eklemek için giriş yap.

Scroll to Top